Jak rozumieć art. 2, ust. 1, pkt 16 Ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i czy przedsiębiorstwo udostępniające biura mu podlega?

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (tzw. Ustawa AML) wprowadza pojęcie “instytucji obowiązanej”. Zgodnie z tekstem ustawy będzie to podmiot wskazany w art. 2, ust. 1. Szczególnym typem instytucji obowiązanej jest przedsiębiorca w rozumieniu Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, który zgodnie z zapisami art. 2, ust. 1, pkt 16  Ustawy AML nie jest inną instytucją obowiązaną, świadczy usługi polegające na zapewnieniu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Powyższe zapisy Ustawy AML mogą budzić, w niektórych wypadkach, wątpliwości interpretacyjne dotyczące tego kto faktycznie jest objęty przez ustawodawcę nowymi obowiązkami. Kluczowa jest odpowiedź, czy faktyczny wynajem biura podlega wspomnianym przepisom

instytucje obowiązane powinny dokonać weryfikacji klienta, jeszcze przed nawiązaniem współpracy, z jednoczesnym spełnieniem obowiązku informacyjnego

Obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego

Obowiązków, które dotyczą instytucji obowiązanych jest sporo i część z nich dotyczy również kwestii związanych z przetwarzaniem danych osobowych. Bardzo często pojawiają się wątpliwości, czy dany podmiot powinien przede wszystkim stosować przepisy Ustawy AML czy jednak RODO. Spośród rzeczonych obowiązków wymienić można między innymi obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, z których jednym jest np. identyfikacja klienta polegająca na ustaleniu, w przypadku osoby fizycznej, imienia i nazwiska, obywatelstwa, numeru PESEL, serii i numeru dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby, czy adresu zamieszkania. Instytucje obowiązane powinny dokonać weryfikacji klienta, jeszcze przed nawiązaniem współpracy, z jednoczesnym spełnieniem obowiązku informacyjnego.

Zapis z Ustawy AML (art. 2, ust. 1, pkt 16) zawierający otwarty katalog usług może budzić wątpliwości, których efektem może być podjęcie niewłaściwej decyzji o stosowaniu przede wszystkim zapisów AML i tym samym zmodyfikować stosowanie RODO. Jak wiemy RODO nakłada na przedsiębiorców obowiązek stosowania zasady minimalizacji danych przy ich pozyskiwaniu w realizacji celu jakim może być na przykład nawiązanie współpracy gospodarczej z klientem. A w przypadku stosowania Ustawy AML, zakres danych pozyskiwanych przez zawarciem takiej umowy najmu będzie szerszy niż w zwykłych przypadkach gospodarczych. Terminem, który budzi największe wątpliwości są inne pokrewne usługi świadczone osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

przedsiębiorca wynajmujący biuro faktycznie, obowiązany będzie stosować przede wszystkim zapisy RODO

Czym są pokrewne usługi w myśl Ustawy AML

W ustaleniu czym będą omawiane inne pokrewne usługi pomocne będzie stanowisko Ministerstwa Finansów z dnia 3 października 2018 r., w którym Ministerstwo wskazuje, że przez inne pokrewne usługi należy rozumieć prowadzenie między innymi działalności usługowej związanej z administracyjną obsługą biur, prowadzeniem tzw. Wirtualnych biur czy doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Według Ministerstwa Finansów przedmiotowa działalność w tym przypadku sprowadza się do outsourcingu obsługi biurowej bez konieczności fizycznej obecności przedsiębiorstwa w danym miejscu. Czy zatem wykluczyć można faktyczny wynajem biura przez przedsiębiorcę?

Niestety w Ustawie AML brak jest jednoznacznych wyłączeń, które odnoszą się do przedsiębiorców udostępniających biura faktycznie, a nie jedynie wirtualnie, niemniej bazując na przytoczonym wyżej stanowisku Ministerstwa Finansów oraz Ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, która wprowadza zasadę przyjaznej interpretacji przepisów, przyjąć można, że przedsiębiorcy wynajmujący biura faktycznie, a nie tylko wirtualnie, nie są instytucją obowiązaną w myśl Ustawy AML. Prawo przedsiębiorców mówi, że jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron, albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W omawianym przypadku, faktyczny wynajem biura skutkować będzie dla przedsiębiorcy obowiązkiem stosowania przede wszystkim zapisów RODO.

Podstawy prawne:

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Hasła kluczowe:

AML, a RODO.

Ustawa AML, a RODO.

Czy wirtualne biuro podlega ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Czy przedsiębiorstwo udostępniające biura podlega ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Czy wirtualne biuro jest instytucją obowiązaną.

Czy przedsiębiorstwo udostępniające biura jest instytucją obowiązaną.

Kto podlega ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.

Kto podlega przepisom AML.


AUTOR: Tomasz Wącirz